Rusya’nın Şam hamlesi, dünyayı şaşırttı

Uzmanlara göre; “Suriye’de muhatabınız Esed değil, benim” mesajı veren Putin, Rusya’nın çıkarlarını tehlikeye atmayacak politik bir çözüm yaklaşımıyla hareket ediyor

Rus hava saldırılarının Suriyeli devrimciler üzerinde çok da başarılı olmadığını belirten uzmanlar, Rusya’nın ayrılmasının, Esed/Hamaney’i devrimciler karşısında zor durumda bırakır” gerçeğini teslim ediyor. Rusya’nın Suriye’deki güçlerini azaltma kararı Washington’da “beklenmedik” bir adım olarak değerlendirilirken, şaşkınlıklarını gizleyemeyen uzmanlar, “Rusya’sız Esed’in hikaye” olduğunu vurguluyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in önceki gün açıkladığı “Suriye’den kısmi geri çekilme” kararı Washington’da “sürpriz” olarak değerlendirildi. ABD yönetiminin, konuyla ilgili kendilerine önceden herhangi bir bilgi verilmediğini en üst düzeyde birkaç kez açıkladığı kısmi geri çekilme kararı, Washington’da “ihtiyatlı” ve “sürpriz” olarak karşılandı. Johns Hopkins Üniversitesi’nde “çatışma yönetimi” üzerine çalışmalar yapan Profesör Daniel Serwer, “Rusya’nın gerçekten ne kadar ve hangi hızda çekileceğini bekleyip görmemiz gerekiyor öncelikle; ancak bu adımıyla Putin, Esed’e açık bir çek vermediğini gösteriyor” ifadesini kullandı.
ABD’nin eski Moskova büyükelçilerinden olan ve Carnegie Endowment Rusya ve Avrasya Programı Kıdemli Uzmanı James Collins de, Serwer gibi Moskova’nın desteğinin sınırsız olmadığına dikkat çekti.
Atlantik Konseyi Dina Patriciu Avrasya Merkezi Direktörü ve ABD’nin eski Ukrayna Büyükelçisi John Herbst de “Esed, Rusya’nın hava saldırıları olmadan mevcut kazanımlarını aynı şekilde koruyamaz” dedi. Rus hava saldırılarının ‘devrimciler’ üzerinde çok da başarılı olmadığını, böyle bir durumda Rusya’nın ayrılmasının Esed/Hamaney’i devrimciler karşısında zor bir durumda bırakabileceğini kaydetti.
SETA DC Genel Koordinatörü Kadir Üstün ise, Rusya’nın, tam da Esed/Hamaney rejiminin en zorda olduğu bir dönemde askeri müdahaleye başladığını hatırlatarak, “Rusya’nın ana amacı, Esed rejiminin ayakta kalmasını sağlamaktı. Eğer yarın bir gün Esed rejimi yeniden tehlikeye girerse, Rusya dün yaptığını o gün de yapabilir” dedi. Rusya’nın, askeri müdahalesiyle, Suriye müzakerelerinin istediği yönde gitmesi için rejimi daha güçlü bir pozisyona taşıdığını ve ABD’ye “bölgedeki gerçek muhatabın benim” mesajı verdiğini belirten Üstün, “Esed rejimini kurtarmaya yönelik adımlar atan Rusya, artık kısmen geri çekilebileceğini düşünüyor” şeklinde konuştu. Bu kararın ekonomik boyutuyla ilgili de birçok spekülasyonun yapıldığını ifade eden Üstün, Kremlin’in bu kararının, “Rus ekonomisinin kötü olmasıyla” birincil derecede ilgisi bulunmadığını söyledi.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) Rusya ve Avrasya Programı Yardımcı Direktörü Jeffrey Mankoff de, öncelikle “tam bir geri çekilmeden” değil, “kısmi bir geri çekilmeden” bahsedildiğini unutmamak gerektiğine değindi. Bu kısmi geri çekilmenin Esed/Hamaney üzerinde “müzakere masasına oturma” baskısını artıracağını vurgulayan Mankoff, Moskova yönetiminin, Esed’in tüm ülkeye yeniden hakim olamayacağını bildiğini ve bu yüzden kendi çıkarlarını tehlikeye atmayacak politik bir çözüme varılabilmesi yaklaşımıyla hareket ettiğini kaydetti.