Sahipsiz miras; Malcolm X’in ailesi

Dünyanın neresinde yaşarsa yaşasın, hangi ülkeden, hangi ırktan, hangi milletten olursa olsun Müslüman gençleri derinden etkilemiş, ölümünden on yıllar sonra da etkilemeye devam eden ikinci bir isim yoktur… Güçlü hitabeti, zeki cevapları, kurşun gibi sözleri, örnek yaşamı ve imrenilesi şehadeti ile Malcolm X, yani El-Hacı Malik El-Şahbaz, kendisinden sonrakileri etkilemeye devam ediyor. 21 Şubat, onun şehadet tarihi idi. 39 yaşında şehit olmasaydı, şimdi 90 yaşında olacaktı. Rabbim rahmetiyle muamelede bulunsun…
Ne mutlu ki Malcolm X, İslam dünyasında çok iyi biliniyor. Kim olduğu, ne için mücadele ettiği, nasıl yaşadığı ve nasıl öldüğü, özellikle her Şubat ayında tekrar tekrar hatırlatılıyor. Çoğunluğu tebessüm halindeyken, kucağında kızları ve Muhammet Ali ile birlikte çekilmiş onlarca siyah beyaz fotoğraf ı hatırlatıyor bize. Ve tabii Yaşar Kaplan’ın çevirisi ile İnsan Yayınlarından çıkan Alex Haley imzalı Malcolm X biyografisini de unutmamak gerek.
Buraya kadar her şey güzel, ama ailesinin geride kalan üyelerinin bugün ne yaptıkları neredeyse hiç bilinmiyor. Malcolm’dan sonrası hiç yokmuş, onun bir ailesi hiç olmam ış gibi davranılıyor. En azından benim için öyleydi. Oysa Malcolm X evliydi ve şehit olduğunda 4 kızı vardı, eşi, ikiz kızlarına hamileydi. Peki, ailenin diğer fertleri şimdi ne yapıyor? Babalarının izinden gidiyorlar mı? Eşi sağ mı? Torunu oldu mu? Bu detay soruların cevaplarını, genel olarak Afrika, özelde ise Malcolm X üzerine çalışmaları ile bilinen Furkan Özdil’in Dünya Bülteni için kaleme aldığı yazıdan öğreniyoruz.İmkân ı olanlar bu hazin yazıyı mutlaka baştan sona okumalı. Yazının başlığı bile çarpıcı; “sahipsiz miras;
Malcolm X’in ailesi…”
“Dedem hepinizin tanıdığı, “rol modeli”, “kahramanı” olarak gördüğü, birçoğunuzun da çeşitli sosyal platformlarda avatarlarını fotoğraflarıyla süslediği bir “efsane” iken ben ise onun ismini taşıyan ilk ve tek varisiyim ve şüphem yok ki hiçbirinizin varlığımdan bile haberi olmadı, ben yüzünüze hakikati, onun sahipsiz mirasını haykırana dek…” Sitemden daha fazlasını barındıran bu cümlelerin sahibi, dedesinin adını taşıyan torun Malcolm Şahbaz’a ait. 12 yaşındayken New York’taki evlerinde yangına sebebiyet veren ve o yangında Malcolm X`in eşinin, yani anneannesi Betty Şahbaz’ın hayatını kaybetmesine neden olan torun Malcolm, insan hakları aktivisti olarak tanınıyordu. Twitter hesabında kendisini “20. yüzyılın en büyük devrimci liderinin torunu, adaşı ve ilk erkek soyu” olarak tanımlıyordu. İşte o son Malcolm, 2013 yılında iki kişi tarafından gasp edildi ve dövülerek öldürüldü.
Furkan Özdil, yazısını torun Malcolm’un ağzından yazmış. Dedesinin ölümü sonrası ailenin neler yaşadığı, hangi sınavlardan geçtiği, ne türden bir yaşamla yüzleştiklerine dair hüzünlü bir yazı. Malcolm’un yetim kalan 6 kızının öyküsü de yer alıyor yazıda. Malcolm şehit edildiğinde en büyük kızı Atallah 7, onun bir küçüğü Qubilah -ki yazının başkahramanı torun Malcolm’un annesi- 5 yaşındaymış. Yazıyı okurken; “Annem Qubilah 11 yaşında katıldığı bir yaz kampı sonrasında Protestan olmaya karar verdi ve din değiştirdi” cümlesine geldiğimde bir yumru gelip oturdu boğazıma…
Furkan Özdil’e, Malcolm X’in ailesine dair çarpıcı bilgiler içeren yazısı için teşekkür ederken, sözü, torun Malcolm’a bırakıyorum… “Dedemin mirası nedir artık çok iyi belledim, uzun uzun çene çalmıyorum onu anlatmak için: Ateş ve ölüm. Belki de bu yüzden Malcolm’un mirası bu denli sahipsiz, sizler sadece onun bile olmayan sözlerinin üzerine onun fotoğrafını koyarak söylemek istediklerinizi ona söyletmek için saklıyorsunuz onun mirasını, hakikat ile ilgili bir kaygınız yok…”