Hamaney’in seçim fetvası tartışılıyor

Hamaney’in oy kullanmaya dair fetvasının, seçimlerde muhafazakârların işine yarayacağı düşünülüyor..

İran’da devlet rehberi Ali Hamaney’in seçimlerde oy kullanmanın “farz”, kullanmamanın “haram” olduğuna dair fetvası ülkede tartışmalara neden oldu. Hamaney’in enformasyon ofisine ait internet sitesinde yayımlanan fetvanın 26 Şubat’ta düzenlenmesi planlanan meclis seçimlerinde muhafazakarların işine yarayacağı yorumları yapılıyor.

Ülkede Anayasayı Koruyucular Konseyinin (AKK) çok sayıda ıslahatçı (reformcu) adayı elemesinin ardından, İran halkının karşısına çıkacak tanınmış adayların çoğunluğunu muhafazakar adayların oluşturması, bu grubun daha fazla oy alacağı şeklinde değerlendiriliyor. İran Meclisi seçimlerinin nasipse 10’uncusu düzenlenecek. Defalarca seçim tecrübesi yaşamış ülkede halen halk iradesini layıkıyla yansıtan seçimlerin gerçekleştirilmesi için gerekli şartların sağlanmaması ülke yönetiminin halka dayanmadığı yorumlarına neden oluyor.

Düşünce hürriyetinin ve kurumsal şeffaflığın olmadığı “İran rejimi”, siyasi grup ve yönelişlerin, kurumsal olarak parti sistemine geçmesine imkan sağlamıyor. Siyasi rekabetin işlemediği ülkede, seçim sonuçlarını halkın iradesi yerine daha çok rejimi elinde tutan siyasi güç odakları belirliyor. Geçtiğimiz günlerde çok sayıda milletvekili aday adayının AKK tarafından elenmelerinin ülkede eleştirilere yol açması üzerine Hamaney, AKK’ye destek vererek, “Rejimi kabul etmeyenler sandık başına gelsin, ama meclise girmesin” demişti.

Hamaney, halkın seçimlere yüksek katılım göstermesinin rejimin halk tarafından onayı anlamına geldiğini, bunun da İran düşmanlarını ümitsizliğe sevk edeceğini söylüyor. Islahatçılardan bazıları, AKK’nin kendilerinden tanınmış simaları reddetmesiyle seçimlerde haksız rekabetin yaşanacağını, halkın listelerde aşina isimler aramalarının doğal olduğunu belirtiyor. Islahatçı “İranlıların Sesi Partisi” Seçim Komitesi Sorumlusu Seccad Salik, AKK’nın ıslahatçı adayları yüksek oranda elemesinin haksız rekabete yol açtığını söyledi. Salik, “Islahatçıların haklarına riayet edilmemiştir. Eğer devrim değerlerine riayet eden bir siyasi grup meydana çıkıyor ve rejim tarafından kabul ediliyorsa, o zaman seçim rekabeti eşit olmalıdır. Her iki tarafın tanınmış simaları, kurmayları, halkın huzuruna çıkabilmelidir. Bu tarafın tanınmış simalarına izin verilmeyip, tanınmayan adaylarla seçimlere çıkma durumunda bırakırsanız, bu tabii ki oy kaybına yol açacaktır. Şu an ıslahatçıların durumu budur” değerlendirmesinde bulundu.

Islahatçı adayların, daha ziyade muhafazakarlardan oluşan AKK tarafından elendiği seçim atmosferinde ıslahatçılara yakın halk kesiminin seçimlerde oy kullanmaya sıcak bakmadığı belirtiliyor. Bu duruma karşı Muhammed Rıza Arif gibi ıslahatçı liderler de her şeye rağmen ıslahat taraftarlarının seçimlerde oy kullanması gerektiğini söylüyor. AA