Berhudar ol Kilis

Suriyeli muhacirlere bakarken Anadolu’daki köklerimi görüyorum. Dedemin babası, Büyük Çerkes Sürgünü’nde Kuzey Kafkasya’dan Anadolu’ya gelen yüzbinlerce mazlumdan biriydi. Küçük bir çocuk olarak geldi. Kafkas dağlarında, Şapsığ sahillerinde, Karadeniz’de kim bilir ne badireler atlatarak geldi. Yanı başında kol gezen ölümün gölgesi altında geldi. Ama geldi işte. Sene 1871. Devlet-i Aliye büyük buhranlardan muzdarip. İktisadi sıkıntılar had safhada. Yine de hoş geldi. Hepsi hoş geldi. Belki 1 milyon Çerkes. Osmanlı Devleti, Anadolu ahalisi bağrına bastı Kafkas sürgünlerini. Gettolara doldurup kendi hallerine terk etmedi onları; gerçekten bağrına bastı. Garip bırakmadı. Kendi köylerine, kendi mahallelerine, kendi sokaklarına aldı. Kendine kattı. Kendini onlara kattı. Elinizdeki şu gazete var ya, ta oralardan geliyor.
Kafkasya’dan sonra Balkanlar’dan da büyük, çok büyük göç dalgaları geldi. Yüzbinlerce Boşnak, yüzbinlerce Arnavut, yüzbinlerce Evlad-ı Fatihan. Yoksulluksa yoksulluk paylaşıldı, ama “Bizim derdimiz bize yeter, bir de sizinle uğraşamayız” demedi bu toprakların çocukları. İstisnalar olmuştur muhakkak; ama kaide “Ensar” kaidesiydi ve asla bozulmadı.
Kendi nüfuslarını geçen sayıda Suriyeli muhacirle müthiş bir ahenk içinde yaşayarak insanlığa ışık olan Kilisliler, o aydınlığı Medine’den ve Medine’nin izindeki Devlet-i Aliye’den tevarüs ettiler. Kilis’e Nobel Barış Ödülü verilir mi bilmem; fakat gönlüm bir cisim olsaydı ve onu bedenimden çıkarıp Kilis’in aziz halkına sunabilseydim, bunu hiç tereddüt etmeden yapardım.