Yeterince caydırıcı olmayınca, ödüle dönüşen cezalar

Son dönemde Anayasa Mahkemesi’nin kararları, fezlekeler, kayyımlar vs sebebiyle hukuk mekanizmalarının ‘siyasi’ boyutu tartışılıyor hep. Oysa bir de içtimai hayatın ‘sıradan’ vakalarına ilişkin hukukun aldığı pozisyonun gündeme gelmesi gerekiyor. Tecavüzcülerin ‘iyi hal’ indirimleri, trafik kazasında insan ölümüne sebep olanların küçük cezalarla tabiri caizse ‘yırtması’, kadına şiddet davalarında hukukun caydırıcı kararları ivedilikle alma yeteneğini kaybetmiş olması, hırsızlığı meslek haline getirenlerin zayıf cezalarla salıverilmesi gibi konular gündemimize esaslı bir şekilde gelmiyor. Gelemiyor. Savcıların zanlılar için istedikleri cezalar genellikle mahkemede türlü çeşitli izahatla kuşa dönüyor. Elbette hukukun ‘tamir edici’ bir yönü var. Bazı insanların bir anlık bir hatayla yaptıkları yanlışların cezasını bir ömür boyu çekmeleri hukukun genel karakterine aykırı olabilir. Ancak cezanın caydırıcılığını ortadan kaldırmamak gerekiyor. Cezanın böyle bir riski var. Eğer yeterince caydırıcı olmazsa suçu özendirir hale geliyor verilen ceza. Nasıl olsa birkaç ay yatar çıkarım mantığıyla gaspın, adi hırsızlığın, tecavüzün önü açılıyor bir nevi. Bu türden suçlar için çok net ve gerçekten caydırıcı cezalar konmalı. Çocuğun cinsel istismarı, kadına şiddet, alkollü araç kullanmak gibi toplumun tamamı tarafından ‘tartışmasız suç’ kabul edilen eylemlerle ilgili fevkalade caydırıcı tedbirler alınmalı. Herhalde bu türden kanuni düzenlemeler için ‘işin içinde siyasi bir taraf olmadığına göre’ mecliste tam bir mutabakat vardır. Herhalde muhalefet partileri bu son derece apolitik ama toplumun refahı açısından kritik düzenlemelere karşı çıkmazlar. İktidarın da bu konuda elinin taşın altına koyup inisiyatif alması gerekir. Yeri gelmişken şu ‘denetimli serbestlik’ uygulamalarının da bazen suçlulara ödül vermek anlamına geldiğini hatırlatmak istiyoruz. Bu uygulamanın yaşanan tecrübeler ışığında yeniden değerlendirilmesi de gündeme gelse ne güzel olur.