Türkiye için Arapça gazete projesi

1. Niçin Arapça gazete?
Türkiye'nin Arap dünyasına yaptığı açılım sağlıklı iletişim için Türkiye'den Araplara kendi dillerinde hitap eden basın-yayın organlarına ihtiyaç olduğu gerçeğini ortaya çıkardı. Bu çerçevede TRT Arapça (Et-Turkiyye) kanalı yayına başladı ve daha sonra Anadolu Ajansı Arapça Servisi hizmete girdi. Türkiye merkezli Arapça haber siteleri de yine bu ihtiyaca binaen kuruldu. Fakat bütün bunlar basın-yayın organları içinde farklı bir yeri ve ağırlığı olan basılı gazeteye ihtiyacı gidermiyor.

2. Site mi, gazete mi?
Arapça haber sitesi ilk başta gazeteye oranla daha kolay ve daha pratik gelebilir. Fakat çok güçlü ve kaliteli bir haber sitesi olmadıktan sonra diğer silik ve etkisiz sitelerin tekrarı niteliğinde olacaktır. İyi bir haber sitesinin de editörlerine maaş, yazarlarına telif ücreti ödeme dahil masrafları olacaktır. Gazete siteye göre masraflı görünse de gazete satışından gelecek para unutulmamalıdır. Hepsinden öte gazete gerçektir, site ise sanal. En iyisi basılı gazete ile internet sitesinin birlikte olmasıdır.

3. Nasıl bir gazete?
Türkiye'de yayınlanacak Arapça gazete Türkiye'ye hitap eden bir Arapça gazete değil, Araplar tarafından çıkarılan ve yine Arap dünyasına hitap eden bir gazete olmalıdır. Arap dünyasının en önemli gazeteleri El ŞarkEl Evsat, El Hayat gibi gazeteler Londra'da yayınlanmaktadır fakat İngiltere'ye hitap eden, İngiltere haberlerini ön plana çıkaran gazeteler değildir. Aynı şekilde Katar'dan yayın yapan Arap dünyasının en ünlü televizyon kanalı da bu ününü bir Katar televizyonu gibi yayın yapmamasına, Arap sokağının tümünün nabzını tutmasına borçludur. Dolayısıyla İstanbul'da yayınlanacak bir Arapça gazete de haberleri ve makaleleri ile tüm Arap dünyasına hitap etmelidir. Hükümetin ve Başbakan'ın propagandasını yapan bir yayın organı olmamalıdır. Manşeti Türkiye'nin gündemindeki birinci haber değil Arap sokağının gündemindeki birinci haber olmalıdır. Bu durum Türkiye'yle ilgili özel haberlere yer vermeyeceği anlamına gelmez. Bilakis doğru ve objektif haberleriyle, sağlıklı yorumlarıyla Türkiye'ye açılan bir pencere görevi de görmelidir.

4. Türkiye'de kimler okur?
Son yıllarda Türkiye'ye gelen Arap turist sayısındaki artış dikkat çekici boyutlardadır. Türkiye'nin bazı Arap ülkeleri vatandaşlarına mülk edinme kolaylığı sağlaması da Türkiye'yi birçok Arap vatandaşı için ikinci evi haline getirmiştir. Ayrıca Türkiye'de Arap kökenli vatandaşlarımız ve çok sayıda Suriyeli mülteci bulunmaktadır. İmam Hatip liseleri ve İlahiyat fakülteleri öğrencileri ile Arapça bilen, öğrenen ve öğrenmeye çalışanlar da Türkiye'de yayınlanacak günlük bir Arapça gazetenin okurları arasında yerini alacaktır.

5. Arap dünyasında dağıtım
İstanbul'da yayınlanacak Arapça günlük gazetenin tıpkı Londra'da yayınlanan El Şark El Evsat ve El Hayat gazeteleri gibi aynı anda Arap ülkelerinde veya en azından bazılarında da yayınlanması ve dağıtımının yapılması mümkündür. Bunun için Arap ülkelerindeki gazeteler, matbaalar ve dağıtım şirketleriyle işbirliği anlaşmaları yapılır. Gazete sayfaları basıma hazır olarak gönderilir. Bazı sayfalar o Arap ülkesinin yerel haberlerine ayrılabilir. Böylece İstanbul'da yayınlanan ve tüm Arap coğrafyasına hitap eden bir gazete olur.

6. Arap coğrafyası özgür basına aç
Arap ülkelerinde yayınlanan gazeteler genellikle krallıkların, emirliklerin, diktatör yönetimlerin propaganda araçlarıdır. Bu nedenle Arap dünyasında yayınlanan birçok gazetenin Araplar arasında değeri yoktur. İlk sayfaları kralların, emirlerin, prenslerin, diktatörlerin haberleri ile doludur. Kaliteli ve özgür bir gazete Araplar tarafından mutlaka beğeniyle karşılanacaktır.

7. Yazarlar
Arap dünyasında Arap Baharı ve devrim rüzgarları ile birlikte farklı Arap ülkelerinden birçok genç yazar ve aktivistin ismi ön plana çıktı. Demokrasi ve özgürlük yanlısı bu isimlere gazetede yazma imkanı verilmesi gazetenin geniş kitleler tarafından tanınmasını ve okunmasını sağlayacaktır. Son dönemde ismi parlayan genç yazarlara ve aktivistlere ek olarak yine Türkiye'yi seven ve Arap sokağında sevilen bazı yazarlardan da yararlanılmalıdır. Türkiye'den Arapça bilen birkaç yazara da gazete sayfalarında yer verilmelidir. Abdülbari Atvan gibi Arap sokağında güvenilirliği olmayan, Fehmi Huveydi gibi yıllardır yazan ve artık eskiyen yazarlardan uzak durmak gerekir. Bunun yerine gelecek vaat eden yeni kalemlere imkan tanınmalıdır.

8. Türk yazarlardan çeviri
Türk yazarların gazetelerde yayınlanan yazılarından uygun olanlar Arapça'ya çevrilerek "görüş" sayfasında yayınlanır. Bu sayfada diğer dillerden de çeviriler ve arada sırada yazan uzmanların, analistlerin yazıları da yayınlanır. Düzenli yaz ılan köşe yazıları kesinlikle çeviri olmamalıdır. Türkçe'de çok beğenilen ve güzel bir dille yazılan her yazının Arapça'ya çevirisi de aynı şekilde beğenilecek ve güzel olacak diye bir kural yoktur. Çünkü Türkçe yazı Türkiye gündemini her yönüyle bilen Türk okuyucuya hitaben yazılmıştır. Tek bir kelimeyle birçok şeyi anlatabilir, bir olaya gönderme yapabilir. Arap okuyucu bunları anlamayacağı için çevrilen makale büyük oranda anlamını kaybeder.

9. Arap işadamlarıyla işbirliği
İstanbul merkezli tüm Arap coğrafyasına hitap edecek günlük Arapça gazete projesinde Arap işadamlarıyla ortaklık yapılabilir.

10. Gazete çalışanları
Türkiye'de yayınlanacak Arapça gazetede çalışacak Arap gazetecilerin bazıları Türkiye dışından getirtilirken halihazırda Türkiye'de yaşayan Araplardan ve özellikle de Suriyelilerden yararlanılabilir. Gerekirse bazı gençlere mesleğe uyum sağlamaları için kısa ve yoğunlaştırılmış bir kurs verilebilir.

İsmail Yaşa