İlk Türkçe ‘Osmanlı Masalları’

Macar Türkolog Kunos’un, 1885’te geldiği Anadolu’da ev ev gezerek ağızdan ağza dinlediği “44 Türk Masalı”nı yazdığı kitabı, çizimleriyle birlikte Türkçe yayımlandı.

Ünlü Macar Türkolog Ignacz Kunos’un, Osmanlı döneminde İstanbul’a gelerek topladığı ve orijinal kopyası ABD’deki Northwestern Üniversitesi’nde bulunan 1913 basımlı “Fortyfour Turkish Fairy Tales” (44 Türk Masalı) kitabındaki masallar, Türkçeye kazandırıldı.

Tuti Kitap Genel Yayın Yönetmeni Muvaffak Erman Yılmaz, Macar Türkolog Kunos’un Bulgaristan’da bir süre Türkler arasında yaşadığını, Türkçe öğrendiğini ve 1885 yılından sonra Anadolu’da geldiğini belirterek, Macaristan’a döndüğünde Türk halkbiliminin önemli isimlerinden olduğunu söyledi. Yılmaz, Kunos’un Osmanlı Türkçesi, Türk dili ve edebiyatına yönelik yaptığı çalışmaların yanı sıra Nasrettin Hoca, Hacivat ve Karagöz, Ortaoyunu üzerine de çalışmalar yaptığını, ziyaretlerinde topladığı masalları da kitaplaştırdığını kaydetti. “1993 yılında yayımlanan ‘44 Türk Masalı’ kitabının orijinal kopyası İngilizce olarak Amerika’daki Northwestern Üniversitesi’nde bulunuyor” diyen Yılmaz, “Bu kitap, sözlü kültür geleneğinde olan masalları, Kunos’un İstanbul’a gelerek toplamasıyla oluşmuş. O dönem Anadolu’dan gelen insanların evlerine giderek, ağızdan ağza anlatılagelen 44 masalı kayıt altına almış. Eser, bu yönüyle bizim için büyük önem arz ediyor” diye konuştu.

Yılmaz, kitabı Ozan Mızrak’ın Türkçe çevirisiyle Tuti Kitap’tan yayımladıklarını ifade ederek, şunları söyledi: “Ünlü Macar masal ressamı Willy Pagany’in çizimlerini de aynen kitaba taşıdık. Eseri hazırlarken aslına uygun olması için titizlikle çalıştık, tam anlam ıyla orijinalinin birebiri oldu. Anadolu’da, özellikle ninelerin anlattığı masallar. Ayrıca bu kitaptaki masallarda, Fars ve Arap geleneğinin etkileri de görülüyor.” Anadolu’da çok yaygın olan masal kültürünün günden güne kaybolduğuna dikkat çeken Yılmaz, şu yorumu yaptı: “Bugün çocuklarımız ne yazık ki masallarla büyümüyor. Aslında fantastik öğeler içeren hikâyeler çocukların hayal gücünü zorluyor. Çocuklar günümüzde artık televizyonda gördükleriyle yaşamaya başladı; ama masallarda görsel bir dayatma yok. Kendi yeteneklerini keşfetmeleri konusunda masal çok önemli bir yerde bulunuyor.” “44 Türk Masalı” kitabında yer alan masalları okuyucuyla buluşturmaktan gurur duyduklarını ifade eden Erman Yılmaz, masallar hakkında şu bilgileri verdi: “Kitapta yer alan masallarda, bir prensesi elde edebilmek için yapılan yarışmalar, hain, üvey evlat ve kötü akrabalar, konuşan hayvanlar, sihirli objeler, basit; ama cesur köylüler, büyücüler ve cadılar, ejderhalar ve kuleler, uzun ve maceralı yolculuklar ve saf şirin kahramanlar gibi konular işlenmiş. Hikâyelerin büyük çoğunluğunu da Türk kültürüne has doğaüstü varlıklar oluşturuyor.”

Yılmaz, kitabın iki farklı kapak tasarımıyla okuyucuya sunulduğunu sözlerine ekledi.