Türkmendağı Harbi’nin hülasası

Rusya'nın Suriye'de yaklaşık 4 aydır süren hava saldırıları sonucunda Türkmen nüfusun yoğun olarak yaşadığı Türkmendağı'nın dörtte üçü Esed rejiminin kontrolüne geçti. Çatışmalar, bölgenin doğusunda Türkmenlerin elinde kalan son köylerde devam ediyor.

Suriye’nin Türkiye sınırındaki Lazkiye vilayetinde, Hatay'ın Yayladağı ilçesinin karşısında kalan, Türkmenlerin yoğun olarak yaşadığı Bayırbucak bölgesi, Rus saldırılarının başladığı 30 Eylül 2015'ten bu yana rejim güçlerinin hedefindeydi. Rejim halihazırda, Türkmen birliklerinin batı sahil kesimi ile kuzey hattındaki son nokta olan Acısu Kavşağı, Türkiye'ye 5 kilometre mesafedeki Kızıldağ, bölgenin güney hattındaki Gimam, Zuveyk köyünü ve Zuveyk'in kuzeyindeki Burc el-Kasab tepesini kontrol ediyor.

Suriye'de halk hareketlerinin başladığı Mart 2011'den bu yana mutedil devrimcilerle birlikte hareket eden Bayırbucak Türkmenleri, 1 yıl içerisinde bölgenin Türkmendağı olarak adlandırılan "Bayır" kısmının kontrolünü ele geçirmişti. Yaklaşık 3,5 yıldır rejimin saldırılarına karşı bölgeyi korumaya çalışan Türkmenler, Rusya'nın savaşa dahil olmasının ardından zor duruma düştü. Rusya'nın Suriye'de düzenlediği ilk saldırıların adresi olan Türkmendağı, hava ve denizden atılan füzelerin yanı sıra karadan da İranlı, Iraklı ve Lübnanlı milislerin hedefi oldu.

Güneydeki en son Türkmen köyü olan Gimam köyünde başlayan kara harekatına Türkmenler, Suriye’nin diğer kurtarılmış bölgelerinden gelen devrimcilerin yardımıyla 30 gün kadar direnebildi. Rus jetlerinin Türkmendağı semalarını boş bırakmadığı saldırılarda güney cephesi olan Gimam köyü 3,5 yıl sonra yeniden rejime geçti. Rejim hemen ardından, güneydeki stratejik nokta olan Burc el-Kasab ve kuzeydeki önemli nokta olan Kızıldağ'a ilerlemeye çalıştı. Günlerce şiddetli çatışmaların yaşandığı bölgede rejim ve devrimciler ciddi kayıplar verdi.

Rus jetlerinin gece gündüz saldırılarıyla muhaliflerin direncini kırmaya çalışan Esed güçleri, 2,5 ay önce Kızıldağ'a yerleşti. Devrimcilerin karşı saldırıya geçmesiyle, Kızıldağ 1 ayda 6 kez el değiştirse de rejim son olarak 1,5 ay önce Kızıldağ'a hakim oldu. Saldırılar sadece mevzileri değil, Türkmen köylerini de hedef alıyordu. Bölgedeki tüm köyler birer birer boşaldı. Ölümden kaçan sivillerin çoğunluğu sınırın sıfır noktasındaki köylere sığınırken bir kısmı da Türkiye'ye alındı.

Kızıldağ ile birlikte çevre köylere hakimiyet sağlayan rejim güçleri, saldırılarına hiç ara vermedi. Aynı anda birçok cepheden saldıran Esed birlikleri, güneydeki Burc el-Kasab tepesini almak için defalarca kara harekatı düzenledi. Devrimcilerin karşılık vermesiyle geri püskürtülen saldırılarda rejim çok sayıda asker ve mühimmat kaybetti.

Köylerini korumak için ellerindeki tüm imkanlarla seferber olan devrimciler, yaklaşık 15 gün önce yapılan yoğun hava ve deniz saldırıları sonucu köyden çekilmek zorunda kaldı. Böylelikle rejim, kuzey ve güneydeki en yüksek iki tepeye hakim oldu. Türkmenlerin hareket kabiliyetini daraltan bu gelişmelere, Türkmendağı'nın hemen doğusunda yer alan Cebel Ekrad'daki (Kürtdağı) kayıplar da eklendi. Türkmendağı ve Kürtdağı’na eş zamanlı saldırılar yürüten Esed güçleri, burada da birçok stratejik köy ve tepeyi ele geçirdi. Bu iki bölge birbirine komşu olduğundan herhangi birinde kaybedilen her toprak iki bölgeyi de zor duruma soktu.

Kürtdağı’nın kuzeyindeki yüksek kesimlere, yani Türkiye sınırına doğru ilerleyen rejim, tüm bölgede atış üstünlüğüne hakim oldu. Dört yılda topraklarına düşen toplam füzenin, artık 1 haftada düştüğünü ifade eden Türkmenler, Arap dava arkadaşlarıyla birlikte mücadeleye devam etti; özellikle Rus jetlerinin saldıramadığı, havanın yağışlı olduğu günlerde karşı saldırıya geçti. Zaman zaman her iki bölgede de ilerleyen devrimciler, yoğun hava saldırıları sonrası aldıkları birçok noktayı tekrar kaybetti. Birçok Türkmen köyünün adeta haritadan silindiği saldırılarda, rejim geçen hafta birçok mevziden aynı anda saldırı başlattı. Rejim, 23 Ocak'ta 10'a yakın Türkmen köyünü ele geçirerek, Türkmendağı'nın merkezinde yer alan Gebelli köyüne ulaştı. Bu gelişmeyle Türkmendağı'nın dörtte üçü rejimin eline geçmiş oldu. Çatışmalar, devrimcilerin elindeki son köyler Karamanlı, Kuruca ve Kelez'de devam ediyor.